ภูมิภาค

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

EAST

       วัฒนธรรมการทอผ้าผูกพันกับชาวอีสานมายาวนานกว่า 6,000 ปีแล้ว การทอผ้าเป็นงานจำเป็นที่หญิงอีสานจะต้องเรียนรู้และฝึกให้ชำนาญ เส้นใยที่ใช้แต่ดั้งดิมมี 2 ชนิด คือ ไหมและฝ้าย โดยกระบวนการทอผ้าจะทำเองในทุกขั้นตอน ตั้งแต่ปลูกหม่อน เลี้ยงไหม สาวไหม ทำเส้นใย ย้อมสีเส้นด้าย เช่นเดียวกับการปลูกฝ้าย เก็บดอกฝ้าย อิ้วฝ้าย เข็นฝ้าย ย้อม แล้วจึงนำมาทอเป็นผืนผ้า ลายผ้าของภาคอีสานมีลักษณะลวดลายเรขาคณิต เกิดจากจินตนาการของผู้ทอและการประยุกต์จากธรรมชาติรอบตัว เช่น ลายสัตว์ พันธุ์ไม้ ความเชื่อและศาสนา มีเทคนิคการทอทั้งการจก การขิด และการมัดหมี่ (มัดเส้นด้ายพุ่ง) ผ้าทอของชาวอีสานเป็นที่รู้จักในระดับโลก เช่น ผ้าไหมมัดหมี่ซึ่งเป็นเครื่องทรงในสมเด็จพระบรมราชินีนาถในรัชกาลที่ ๙ ผ้าไหมแพรวาอันวิจิตรตระการตา ผ้าไหมยกทอง ผ้าลายนาค และผ้าครามสกลนครที่สร้างความโดดเด่นด้วยสีฟ้าครามจากธรรมชาติ ด้วยวิธีท้องถิ่นถือเป็นแหล่งอารยธรรมที่เก่าแก่

เส้นใยธรรมชาติ

วัตถุดิบและพรรณพืชให้สีประจำถิ่น

ไม้สัก

ไม้สัก

ใบไผ่

ใบไผ่

ใบแก้ว

ใบแก้ว

ใบเอ็นหม่อน

ใบเอ็นหม่อน

ใบเพกา + โคลน

ใบเพกา + โคลน

ใบเตย

ใบเตย

ใบหูกวาง

ใบหูกวาง

ใบหนาด

ใบหนาด

ใบสาบเสือ

ใบสาบเสือ

ใบสัก

ใบสัก

ใบสะเดา

ใบสะเดา

ใบลีลาวดี

ใบลีลาวดี

ใบย่านาง

ใบย่านาง

ใบยูคาลิปตัส

ใบยูคาลิปตัส

ใบมังคุด

ใบมังคุด

ใบมะม่วง + คราม

ใบมะม่วง + คราม

ใบมะม่วง

ใบมะม่วง

ใบฝ้าย

ใบฝ้าย

ใบตะแบก

ใบตะแบก

ใบขี้เหล็ก

ใบขี้เหล็ก

ใบขนุน

ใบขนุน

ใบกล้วย

ใบกล้วย

ใบกระถิน

ใบกระถิน

โคลน

โคลน

แก่นประดู่

แก่นประดู่

แก่นขนุน

แก่นขนุน

เหมือดแอ่

เหมือดแอ่

เหง้ากล้วย

เหง้ากล้วย

เพกา

เพกา

เปลือกเพกา + คราม

เปลือกเพกา + คราม

เปลือกเงาะ + สนิมเหล็ก

เปลือกเงาะ + สนิมเหล็ก

เปลือกเงาะ

เปลือกเงาะ

เปลือกเค็ง

เปลือกเค็ง

เปลือกอะราง

เปลือกอะราง

เปลือกหว้า

เปลือกหว้า

เปลือกสะเดา + โคลน

เปลือกสะเดา + โคลน

เปลือกสะเดา + สนิมเหล็ก

เปลือกสะเดา + สนิมเหล็ก

เปลือกมะม่วงน้อย + โคลน

เปลือกมะม่วงน้อย + โคลน

เปลือกมะพร้าวอ่อน + สนิมเหล็ก

เปลือกมะพร้าวอ่อน + สนิมเหล็ก

เปลือกมะขาม

เปลือกมะขาม

เปลือกประดู่ + โคลน

เปลือกประดู่ + โคลน

เปลือกประดู่

เปลือกประดู่

เปลือกตองโคบ

เปลือกตองโคบ

เปลือกจามจุรี + โคลน

เปลือกจามจุรี + โคลน

เปลือกจามจุรี + สนิมเหล็ก

เปลือกจามจุรี + สนิมเหล็ก

เปลือกงิ้ว

เปลือกงิ้ว

เปลือกก่อ

เปลือกก่อ

เข

เข

อินทนิล

อินทนิล

อัญชัน

อัญชัน

หูกวาง + โคลน

หูกวาง + โคลน

หูกวาง

หูกวาง

สายบัว

สายบัว

สะเดา

สะเดา

สมอไทย

สมอไทย

สมอ + คราม

สมอ + คราม

สมอ + กระบก

สมอ + กระบก

สมอ

สมอ

สบู่เลือด + โคลน

สบู่เลือด + โคลน

สบู่เลือด

สบู่เลือด

ลูกหม่อน

ลูกหม่อน

ลูกกระบก + เปลือกต้นสมอ

ลูกกระบก + เปลือกต้นสมอ

ยูคาลิปตัส

ยูคาลิปตัส

ยางนา

ยางนา

มะเดื่อ

มะเดื่อ

มะเกลือ + โคลน

มะเกลือ + โคลน

มะเกลือ + คราม

มะเกลือ + คราม

มะเกลือ

มะเกลือ

มะยม

มะยม

มะพูด + โคลน

มะพูด + โคลน

มะพูด

มะพูด

มะกอก

มะกอก

พญาคางคก

พญาคางคก

ฝาง + เข

ฝาง + เข

ฝาง + ปูน + ต้นกล้วย

ฝาง + ปูน + ต้นกล้วย

ฝาง

ฝาง

ฝักบัวหลวงแห้ง

ฝักบัวหลวงแห้ง

ฝักคูน

ฝักคูน

ปลีกล้วย

ปลีกล้วย

ประดู่

ประดู่

ทองกวาว

ทองกวาว

ตีนเป็ด

ตีนเป็ด

ตีนนก

ตีนนก

ตาล

ตาล

ตะไคร้

ตะไคร้

ตะโก

ตะโก

ดิน

ดิน

ดาวเรือง

ดาวเรือง

ดอกทองกวาว

ดอกทองกวาว

ดอกคำแสด + โคลน

ดอกคำแสด + โคลน

ชะมด

ชะมด

งิ้วป่า

งิ้วป่า

งิ้ว

งิ้ว

คูน

คูน

คำแสด

คำแสด

คราม + เข + จุนสี

คราม + เข + จุนสี

คราม + ฝาง

คราม + ฝาง

คราม

คราม

ครั่ง + โคลน

ครั่ง + โคลน

ครั่ง + เปลือกหว้า

ครั่ง + เปลือกหว้า

ครั่ง + เข

ครั่ง + เข

ครั่ง + ชะมวง

ครั่ง + ชะมวง

ครั่ง + คราม

ครั่ง + คราม

ครั่ง + คนทา

ครั่ง + คนทา

ครั่ง + กระบก

ครั่ง + กระบก

ครั่ง

ครั่ง

คนทา

คนทา

ขี้เหล็ก

ขี้เหล็ก

ขมิ้น

ขมิ้น

ก่อ

ก่อ

กาบมะพร้าวอ่อน

กาบมะพร้าวอ่อน

กระเจี๊ยบ

กระเจี๊ยบ

กระบก

กระบก

กระถิน

กระถิน

จำนวนกลุ่มวิสาหกิจชุมชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

* ข้อมูลที่แสดงมาจากการสำรวจกลุ่มวิสาหกิจชุมชนจำนวน 120 กลุ่ม ในปี 2565
ไหมอีรี่
ฝ้ายเข็นมือ
ไหมย้อมสีธรรมชาติ
ครามและห้อม
สีย้อมธรรมชาติ

กิจกรรมและคลังความรู้